Esra Albayrak’tan küresel analiz: Gazze, Batı merkezli normatif mimarinin çöküşüdür

NUN Eğitim ve Kültür Vakfı Yönetim Kurulu Başkanı Esra Albayrak, küresel düzenin sarsılan temellerini "The Jakarta Post" için kaleme aldığı makalede masaya yatırdı. Gazze’de yaşananların modern dünyanın normatif mimarisini çökerttiğini ifade eden Albayrak, sömürgeciliğin 1960’larda sona ermediğini, aksine "esir zihinler" ve entelektüel bağımlılık üzerinden form değiştirerek devam ettiğini vurguladı.

Esra Albayrak’tan küresel analiz: Gazze, Batı merkezli normatif mimarinin çöküşüdür
Son Güncelleme: 29 Nisan 2026 Çarşamba 15:13
29 Nisan 2026 Çarşamba 15:08

Esra Albayrak, makalesinde Gazze’de yaşanan insani trajedinin sadece bölgesel bir çatışma değil, küresel değerler sisteminin bir iflası olduğunu belirtti. Albayrak’a göre Gazze, modern dünyayı yönetmesi beklenen hukuk ve etik kurallarının (normatif mimari) nasıl işlevsiz kaldığını tüm dünyaya kanıtladı.

Bandung Konferansı ve "Kendi Yolunu Çizme" İradesi

Nisan 1955’te Endonezya’da gerçekleşen Bandung Konferansı’na atıfta bulunan Albayrak, bu tarihi buluşmanın önemini şu sözlerle hatırlattı:

Bağımsız Gündem: Batılı güçlerin davet edilmediği Bandung, insanlığın çoğunluğunun kendi kaderini tayin etme iradesidir.

Bağlantısızlar Hareketi: Bu oluşum sadece diplomatik bir hamle değil, dünyanın kendisine dayatılan Batı merkezli çerçeveden daha geniş olduğunun ilanıdır.

Zihinsel Sömürgecilik: "Esir Zihin" Tehlikesi

Sosyolog Syed Hussein Alatas’ın "esir zihin" kavramına dikkat çeken Albayrak, sömürgeciliğin en tehlikeli mirasının entelektüel düzeyde yaşandığını belirtti.

"Esir zihin, kendi toplumunu yalnızca dışarıda üretilmiş kategorilerle inceleyen, ödünç alınmış araçları evrensel doğrular gibi kabul eden entelektüeldir. Üstelik bu zihin, kendi esaretinin farkında bile değildir."

Post-Kolonyal Düzenin Yanılsaması

Sömürgeciliğin sona erdiği iddiasına karşı çıkan Albayrak, bugün "post-kolonyal dünya" olarak adlandırılan yapının, aslında yeni bir dil ve maske altında işleyen kesintisiz bir süreklilik olduğunu ifade etti. Gerçek bağımsızlığın sadece siyasi değil; düşünce, bilgi ve hayal gücü seviyesinde gerçekleşmesi gerektiğinin altını çizdi.

Bu içeriğimize de göz atabilirsiniz clear_all

Yorumlar