ABD ile İran arasında sağlanan 14 günlük ateşkesin temelini oluşturan 10 maddelik barış planı, sadece iki ülke arasındaki savaşı bitirmeyi değil, Orta Doğu’nun tüm jeopolitik haritasını yeniden çizmeyi hedefliyor. Trump'ın "neredeyse her konuda anlaştık" dediği taslak metinde, hem devrim niteliğinde tavizler hem de Batı dünyasını zorlayacak ağır ekonomik talepler yer alıyor.
Nükleer Silaha Veda, Yeniden İnşaya Nakit Talebi
Planın en çarpıcı maddesini, İran’ın nükleer programına dair verdiği taahhüt oluşturuyor. Tahran yönetimi, 9. madde ile nükleer silah sahibi olma hedefinden vazgeçtiğini resmen beyan ediyor. Ancak bu tavizin bedeli olarak masaya sürülen 6. madde, yani "İran'ın yeniden inşa maliyetlerinin karşılanması" talebi, Washington ve Tel Aviv kulislerinde şimdiden tartışma konusu oldu. Uzmanlar, bu talebin örtülü bir "savaş tazminatı" olduğunu belirtiyor.
İşte Dünyanın Kaderini Belirleyecek 10 Maddelik Plan
Diplomatik kaynaklardan sızan ve iki haftalık müzakere sürecinin merkezinde yer alan o 10 madde şunlar:
Bölgesel Operasyonların Durdurulması: Irak, Lübnan ve Yemen’deki askeri faaliyetlerin tamamen sonlandırılması.
Süresiz Ateşkes: İran’a yönelik askeri harekatın herhangi bir zaman sınırı olmaksızın, kalıcı olarak bitirilmesi.
Çatışmasızlık Bölgesi: Bölge genelindeki tüm silahlı anlaşmazlıkların ve vekil savaşlarının sona erdirilmesi.
Hürmüz Boğazı'nın Açılması: Küresel enerji koridoru olan Hürmüz Boğazı’nın derhal ticari trafiğe açılması.
Yeni Seyir Protokolü: Boğazda güvenli geçişin sağlanması için uluslararası standartlarda yeni ve katı kuralların belirlenmesi.
Yeniden İnşa Finansmanı: Savaş sürecinde İran topraklarında oluşan fiziksel hasarın maliyetinin karşılanması.
Yaptırımların Kaldırılması: İran’a yönelik tüm ekonomik ve siyasi uluslararası ambargoların kaldırılmasına tam bağlılık.
Dondurulmuş Varlıkların İadesi: ABD bankalarında bloke edilen İran fonlarının ve mal varlıklarının derhal serbest bırakılması.
Nükleer Taahhüt: İran’ın nükleer silah geliştirme ve sahibi olma niyetinden resmi olarak vazgeçmesi.
Genel Ateşkes: Yukarıdaki şartlarda uzlaşıldığı an tüm cephelerde savaşın resmen bitirilmesi.
14 Günlük Diplomasi Maratonu: Barış mı, Fırtına Öncesi Sessizlik mi?
Her ne kadar Trump iyimser bir tablo çizse de, İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi’nin işaret ettiği "ABD’nin 15 maddelik karşı teklifi" de masada duruyor. Özellikle Lübnan-Yemen denklemi ve dondurulan varlıkların serbest bırakılması gibi kronik sorunların 14 gün içinde çözülüp çözülemeyeceği büyük bir merak konusu.
Cuma günü İslamabad’da başlayacak olan yüz yüze görüşmeler, Orta Doğu’nun ya kalıcı bir huzura kavuşacağını ya da tarihin en büyük askeri çatışmalarından birine sürükleneceğini tayin edecek.
insert_photo
insert_photo
insert_photo
Yorumlar