ABD-İran geriliminde kritik dönemeç: Ateşkes planı masada, Tahran’dan sert mesaj

ABD ile İran arasında uzun süredir devam eden gerilimi sona erdirmek amacıyla hazırlanan kapsamlı anlaşma planı ilk kez somut şekilde masaya geldi. Diplomatik kaynaklara göre, çatışmaların durdurulması ve kalıcı çözüm için yoğun temaslar gerçekleştiriliyor.

Bu kapsamda Pakistan Genelkurmay Başkanı’nın, ABD Başkan Yardımcısı ve İran Dışişleri Bakanı ile ayrı ayrı görüşerek planı taraflara ilettiği bildirildi.

İki Aşamalı Yol Haritası: Önce Ateşkes, Sonra Anlaşma

Hazırlanan plan, iki aşamalı bir çözüm süreci öngörüyor:

Birinci aşama: Taraflar arasında acil ateşkes ilanı

İkinci aşama: Kapsamlı ve kalıcı anlaşmanın sağlanması

Planın kısa sürede kabul edilmesi halinde sürecin hızla devreye alınması ve tarafların iki hafta içinde nihai mutabakata ulaşması hedefleniyor.

Nükleer Program ve Yaptırımlar Masada

Anlaşma taslağında en kritik başlıklardan biri İran’ın nükleer programı. Buna göre:

İran’ın nükleer silah programından vazgeçmesi

Uluslararası yaptırımların kaldırılması

Dondurulmuş İran varlıklarının serbest bırakılması

gibi karşılıklı adımlar öngörülüyor.

Hürmüz Boğazı İçin Kritik Madde

Planın kabul edilmesi halinde ilk adımlardan biri olarak ateşkes ilan edilecek ve küresel enerji ticaretinin can damarı olan Hürmüz Boğazı yeniden açılacak. Bu gelişme, petrol piyasaları açısından da kritik önem taşıyor.

İran’dan “Zaman Baskısı” Tepkisi

Tahran’dan gelen ilk açıklamalar ise temkinli ve mesafeli oldu. İranlı üst düzey bir yetkili, Pakistan’ın sunduğu planın incelendiğini ancak herhangi bir zaman çizelgesinin kabul edilmediğini belirtti.

Yetkili ayrıca:

Karar sürecinde dış baskının kabul edilmeyeceğini

Hürmüz Boğazı’nın geçici ateşkes karşılığında açılmayacağını

ABD’nin kalıcı ateşkese hazır olduğuna dair güven bulunmadığını

vurguladı.

Diplomasi Trafiği Hızlandı, Belirsizlik Sürüyor

Tüm bu gelişmeler, ABD-İran hattında diplomatik temasların yoğunlaştığını gösterirken, taraflar arasındaki güvensizliğin hâlâ önemli bir engel olduğunu ortaya koyuyor. Sürecin nasıl şekilleneceği, önümüzdeki günlerde yapılacak görüşmelerle netlik kazanacak.