Netanyahu'ya sandık öncesi büyük şok: İsrail halkının yüzde 61'i yeniden aday olarak görmek istemiyor

İsrail siyasi tarihinde 2009 yılından bu yana neredeyse kesintisiz şekilde başbakanlık koltuğunda oturan ve ülkenin en uzun süre görev yapan lideri unvanını taşıyan Binyamin Netanyahu, en geç 27 Ekim tarihinde yapılması planlanan genel seçimlere hazırlanırken halktan sert bir yanıt aldı. IDI tarafından 31 Mayıs ile 5 Haziran tarihleri arasında gerçekleştirilen kapsamlı ankete göre, İsrail vatandaşlarının yüzde 61’i Netanyahu'nun bir kez daha başbakanlık yarışına girmemesi ve siyaset sahnesinden çekilmesi gerektiğini düşünüyor. Sandık öncesi hükümetin elini zayıflatan bu veri, sokaktaki değişim arzusunu net bir şekilde ortaya koyuyor.

Siyasi Yelpazenin Tamamı Başbakanlık İçin Dönem Sınırı İstiyor

Kamuoyu araştırmasında dikkat çeken bir diğer çarpıcı bulgu ise başbakanlık makamının geleceğine yönelik kurumsal reform talebi oldu. Ankete katılanların yüzde 61’i, Netanyahu'nun ardından göreve gelecek tüm başbakanlar için yasal olarak "en fazla iki dönem" seçilme sınırı getirilmesini talep etti. Normal şartlarda derin fikir ayrılıkları yaşayan İsrail siyasetinin sol, merkez ve sağ kanadındaki seçmenlerin çok büyük bir bölümünün bu yasal kısıtlama talebinde birleşmesi, ülke demokrasisi adına tarihi bir ortak uzlaşı sinyali olarak değerlendiriliyor.

Trump’ın İsrail’in Güvenliğini Öncelikli Gördüğü Algısı Çöktü

Anketin dış politika ve savunma stratejilerini sarsan en önemli bölümü ise ABD desteğine yönelik değişen halk algısı oldu. Netanyahu yönetiminin en büyük dayanak noktalarından biri olan Washington ittifakı, İsrail halkı nezdinde ciddi bir güven erimesi yaşıyor. Anket verilerine göre İsrail vatandaşlarının sadece yüzde 44’ü, ABD Başkanı Donald Trump'ın temel öncelikleri arasında İsrail'in güvenliğinin yer aldığına inanıyor. Buna karşılık katılımcıların yüzde 54’lük ezici bir çoğunluğu, Trump’ın İsrail’in güvenliğine "çok az veya yetersiz" düzeyde önem verdiği kanaatini taşıyor.

Tarihi güven erimesi rakamlara yansıdı: Yahudi kökenli İsrail vatandaşları arasında sadece bir ay önce, mayıs ayında yüzde 64 seviyesinde olan "Trump'a güven" oranı, çok keskin bir düşüş göstererek yüzde 41’e kadar geriledi. Uzmanlar, ulaşılan bu oranın Donald Trump’ın ABD başkanlık seçimlerini kazandığı Kasım 2024’ten bu yana IDI tarafından yapılan tüm periyodik ölçümler arasındaki en düşük seviye olduğunu vurguluyor. 750'den fazla kişinin katılımıyla ve yüzde 3,57 hata payıyla gerçekleştirilen bu araştırma, hem iç siyasette hem de bölgesel ittifaklarda İsrail kamuoyunun radikal bir kırılma yaşadığını tescilliyor.