Tarım Bakanlığı kırmızı çizgiyi çekti: Böcek ve domuz İçeren ürünlere geçit yok
Tarım ve Orman Bakanlığı'nın Resmi Gazete'de yayımlanan "Yeni Gıdalar Yönetmeliği" ile laboratuvar üretimi yapay etlerden nanoteknolojik ürünlere kadar tüm yenilikçi gıdalar 9 aylık sıkı bilimsel takibe alınırken; küresel pazarda tartışılan domuz ve böcek kaynaklı tüm bileşenlerin Türkiye'de gıda olarak piyasaya sürülmesi tamamen yasaklandı.
Tarım ve Orman Bakanlığı, halk sağlığını güvence altına almak, gelişen gıda teknolojilerindeki gri alanları ortadan kaldırmak ve tüketici haklarını en üst düzeyde korumak amacıyla milat niteliğinde bir düzenlemeye imza attı. Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren "Türk Gıda Kodeksi Yeni Gıdalar Yönetmeliği" ile Türkiye gıda pazarında daha önce ticari satışı ve yaygın tüketimi bulunmayan inovatif gıda maddelerine yönelik son derece sıkı kurallar getirildi. Yeni mevzuata göre, 31 Aralık 2025 tarihinden önce ülkede insan tüketimine sunulmamış olan tüm yiyecek ve içecekler resmi olarak "yeni gıda" statüsünde değerlendirilecek.
Kırmızı Çizgi Çekildi: Domuz ve Böcek Kaynaklı Bileşenler Tamamen Yasak
Yürürlüğe giren yeni yönetmeliğin en çok dikkat çeken ve tavizsiz uygulunacak kırmızı çizgisi, böcek ve domuz kaynaklı bileşenler oldu. Son dönemde küresel gıda pazarında, özellikle Avrupa ve Uzak Doğu'da alternatif protein kaynağı olarak sıkça tartışılan böcekler ile domuz kaynaklı hiçbir bileşenin Türkiye'de "yeni gıda" olarak piyasaya arz edilmesine izin verilmeyecek. Gıda işletmelerinin bu tür içeriklere sahip ürünler için yapacağı lisans, üretim veya ithalat başvuruları Bakanlık tarafından doğrudan reddedilecek. Bu maddeler hiçbir koşulda Türkiye'deki "izinli ürünler listesi"ne dahil edilmeyecek.
"Yeni Gıda" Kapsamına Hangi Teknolojik Ürünler Giriyor?
Gelişen laboratuvar imkanları, moleküler biyoloji ve inovatif üretim süreçleriyle birlikte gelecekte raflara girmesi muhtemel olan ve hukuki çerçevesi bu yönetmelikle çizilen yeni gıda kriterleri şu kategorilerden oluşuyor:
Biyoteknolojik Ürünler: Laboratuvar ortamında hücre veya doku kültüründen elde edilen yapay et ve benzeri ürünler,
İzole Maddeler: Mantar, alg (su yosunu) veya mikroorganizmalardan izole edilerek üretilen yeni nesil yiyecekler,
Nanoteknoloji: Gözle görülmeyecek boyutlardaki "tasarlanmış nanomateryal" teknolojisi kullanılarak üretilen gıdalar,
Moleküler Bileşenler: Yapısı kasıtlı olarak değiştirilmiş yeni moleküler yapılar,
Formülasyon Değişiklikleri: Daha önce sadece takviye edici gıda, vitamin veya kapsül formunda satılırken, geleneksel yiyeceklerin içerisine katılması planlanan maddeler.
Kapsam Dışı Ürünler: Genetiği değiştirilmiş organizmalar (GDO), gıda enzimleri ve mevcut bilinen gıda katkı maddeleri gibi halihazırda kendi özel yasal mevzuatı bulunan ürün grupları bu düzenlemenin uygulama alanı dışında tutulacak.