Bloomberg’den Trump’a Hürmüz uyarısı: ABD bu savaşı kazanamaz!
Dünyanın en prestijli ekonomi yayınlarından Bloomberg, ABD ve İran arasında Hürmüz Boğazı üzerinden tırmanan krizi masaya yatırdı. Marc Champion imzalı analizde, Trump yönetiminin "hızlı zafer" beklentisi "hayalperestlik" olarak nitelendirilirken, Hürmüz'ün kapatılmasının küresel bir felakete yol açabileceği vurgulandı.
Bloomberg analizinde, enerji kısıtlamalarının tarih boyunca en büyük savaş gerekçelerinden biri olduğu hatırlatıldı. ABD'nin İkinci Dünya Savaşı öncesinde Japonya'ya uyguladığı petrol ambargosunun sadece 6 ay sonra Pearl Harbor saldırısıyla sonuçlandığına dikkat çekilen makalede, bugün Hürmüz Boğazı üzerinden yürütülen stratejinin benzer riskler taşıdığı belirtildi.
İran’ın Vazgeçilmez "Dörtlü Caydırıcılığı"
Analize göre Beyaz Saray; İran’ın nükleer programını, füze kapasitesini ve bölgedeki vekil güçlerini (Hizbullah, Husiler vb.) tasfiye etmesini bekliyor. Ancak Champion’a göre bu unsurlar Tahran için birer pazarlık kozu değil, rejim güvenliğinin temeli.
-
Hürmüz Kontrolü: Tahran'ın elindeki en büyük ekonomik silah.
-
Vekil Güçler: Bölgesel savunma kalkanı.
-
Nükleer ve Füze Programı: Stratejik caydırıcılık.
Makale, İran’ın yaptırımların kalkması karşılığında bu unsurlardan vazgeçme ihtimalini "sıfır" olarak değerlendiriyor.
"Trump ve Vance’in Yaklaşımı Hayalperestlik"
Bloomberg, Başkan Donald Trump ve Yardımcısı JD Vance’in söylemlerini sert bir dille eleştirdi. Trump’ın "müzakere umrumda değil" çıkışı ile Vance’in "reddetmek İran’a daha çok zarar verir" yaklaşımı analizde "hayalperestlik" (delusional) olarak tanımlandı. Analist Champion, karşı tarafa zarar vermenin savaşı kazanmakla aynı şey olmadığını, aksine ABD'nin sahada sonuç alamamasının getirdiği bir hayal kırıklığı olduğunu savundu.
Neden İran "Üstünlüğü" Elinde Tutuyor?
Yazının en dikkat çekici tespiti ise güç dengesi üzerine oldu. İran'ın mevcut durumda üstün taraf (whip hand) olduğu belirtilirken, bunun nedenleri şöyle sıralandı:
-
Ekonomik Direnç: İran halkının ekonomik acıya katlanma eşiğinin Batılı toplumlardan daha yüksek olması.
-
Stratejik Konum: Hürmüz Boğazı'nı kapatma kapasitesinin küresel piyasaları felç edebilecek güçte olması.
Tek Çıkış Yolu: Diplomasi
Bloomberg analizine göre Washington yönetimi bir yol ayrımında:
-
Senaryo 1: Sonu belirsiz, maliyeti devasa bir savaşı tırmandırmak.
-
Senaryo 2: Ültimatomlardan vazgeçip, Hürmüz’ün açık kalacağı gerçekçi bir diplomasi masasına dönmek.