Patoloji ne demek? Patoloji sonucu nedir? Patoloji laboratuarı ne yapar? Patoloji neyi inceler?

Halk arasında “İyi ve kötü huylu tümörleri ayıran bölüm” olarak bilinen patoloji, vücuttan çıkan her türlü sıvı ya da dokuyu araştırarak olası sağlık sorunlarına ışık tutuyor. Peki patoloji ne demek? Patoloji sonucu nedir? Patoloji laboratuarı ne yapar? Patoloji neyi inceler?

Patoloji ne demek? Patoloji sonucu nedir? Patoloji laboratuarı ne yapar? Patoloji neyi inceler?
Son Güncelleme: 8 Kasım 2019 Cuma 20:04
8 Kasım 2019 Cuma 18:09

Patoloji, ‘pathos’ ve ‘logos’ kelimelerinden oluşur. Eski Yunan dilinde ‘pathos’ hastalık, ‘logos’ bilgisi anlamına gelir. “Hastalık bilimi” anlamına gelen patoloji tıpta bir uzmanlık alanıdır. Vücudumuzda organ, doku ve hücrelerin kendilerine özgü görünüşleri vardır. Makroskopik (gözle) ve mikroskopik (mikroskopla) bakılarak bu görüntü özellikleri tespit edilmiştir. Peki patoloji ne demek? Patoloji sonucu nedir? Patoloji laboratuarı ne yapar? Patoloji neyi inceler? gibi merak edilen soruların cevapları haberimizde...

Patoloji ne demek? 

Patoloji (hastalıkbilim) özellikle altta yatan hastalıkla ilgili hücrelerdeki, dokulardaki ve organlardaki yapısal ve işlevsel değişikliklerin tanınması, araştırılması ve incelenmesiyle ilgilenir. Hekimliğin en zor ve disipline sahip bölümlerinden biri olan patoloji, klinikler ve paraklinikler arasında bir nevi köprü görevi görür.

Patoloji alanında uzman olan kişilere patolog veya patoloji uzmanı denmektedir.

Patoloji neyi inceler?

Patoloji yalnız insan değil hayvan ve bitkilerin de hastalık hallerini inceler. Patolojide fizik, kimya, anatomi, histoloji ve bakteriyolojide kullanılan metodlar uygulanır. Patolojide kullanılan bir diğer metod da otopsidir. Otopsi bütün organların çıplak gözle muayenesini sağlar. Bu muayenelerde ölüm sebepleri ve hastalıklarda organ yapısında ortaya çıkan bozukluklar (lezyonlar) belirlenebilir. Bozukluk her zaman çıplak gözle görülemez, bazen de mikroskobik bir inceleme yapmayı gerektirir. Mikroskobun gelişmesi, tespit metodlarıyla hücrenin canlı organizmada olduğu gibi incelenebilmesinin mümkün olması, elektron mikroskobunun çalışma alanına girmesi, doku kültürlerinin yapılabilmesi, mikroskobik muayenelerde fizik ve kimyasal usullerin kullanılması, patolojinin araştırma alanını genişletmiş ve oldukça ayrıntılı araştırmaların yapılabilmesine imkan vermiştir.

Patoloji laboratuarı ne yapar?

Patoloji laboratuvarına gastroenteroloji, plastik cerrahi gibi bölümlerden küçük biyopsiler; ameliyathanelerden daha büyük dokular ve organlar; kadın hastalıkları ve doğum, endokrinoloji, radyoloji gibi bölümlerden sitolojik materyaller (yaymalar ve sıvılar) ve bazı durumlarda ameliyata yön vermek, yapılacak operasyonun genişliğini belirlemek amacı ile ameliyathanelerden frozen adı verilen acil inceleme için dondurulmuş dokular gelir. Dondurularak incelenecek örnekler herhangi bir sıvı içine konulmadan acil olarak laboratuvara gönderilirken küçük biyopsiler ve daha büyük dokular yüzde 10’luk formaldehit solüsyonu içinde; sitolojik örnekler ya lam üzerine yayılarak, ya da enjektör içinde laboratuvara gönderilir.

Patoloji sonucu nedir?

Patolojik inceleme, makroskopik inceleme ile başlar. Makroskopik inceleme, patolog tarafından, gönderilen örneğin çıplak gözle ve elle incelenmesi, normal olmayan/hastalıklı alanların saptanmasıdır. Bu alanlar saptandıktan sonra yine patolog tarafından bu alanlardan temsil edici örnekler alınır. Bu örnekler, parafine gömülmeye ve daha sonra kesit yapmaya hazır hale gelebilmeleri için yaklaşık 10 saat süren bir işleme (doku takibi) tabi tutulurlar. Bu işlemden geçen örnekler, önce parafine gömülür (bloklanır), daha sonra mikrotom denilen cihaz ile 4-5 mikrometre kalınlıkta kesilir. Kesitler lam üstüne alınır, sıcak ortamda içlerindeki parafin eritildikten (deparafinizasyon) sonra boyama işlemi uygulanır. Boyanmış kesitlerin üstü lamel ile kapatıldıktan sonra artık mikroskopta incelemeye hazırdır. Temsil edici örneklerin alınmasından mikroskopik incelemeye kadar olan basamaklar patoloji teknisyenleri tarafından yapılır. Lam üzerindeki sitoloji örneklerine ise teknisyenler tarafından yalnızca boyama ve kapatma işlemi uygulanır. Hazırlanan kesitler ve sitolojik yaymalar patolog tarafından mikroskopta incelenir. Bulgular ve tanıyı içeren raporun sekreter tarafından yazılması ile süreç tamamlanır.

Yorumlar