DSÖ yanıtladı! Hantavirüs yeni bir pandemi mi?

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), son günlerde "MV Hondius" adlı yolcu gemisinde ortaya çıkan ve küresel çapta endişeye yol açan hantavirüs vakalarına ilişkin kapsamlı bir değerlendirme yayımladı. Örgüt, gemideki tahliye süreci ve sonrasında yürütülen temas takibi çalışmalarıyla yeni vakaların çıkabileceğini öngörse de durumun COVID-19 benzeri yeni bir pandeminin başlangıcı olmadığını net bir dille ifade etti.

DSÖ tarafından yapılan incelemeler, gemideki ilk vakanın enfeksiyonu seyahat başlamadan önce kaptığını gösteriyor. Veriler, hastanın Arjantin ve Şili'deki faaliyetleri, özellikle de kuş gözlemi sırasında kemirgenlerle olan teması sonucu virüse maruz kaldığına işaret ediyor. Mevcut kanıtlar, gemideki ilk enfeksiyonun ardından insandan insana sınırlı bir bulaşmanın gerçekleşmiş olabileceğini gösteriyor. Uzmanlar, Andes virüsü türü olarak tanımlanan bu hantavirüsün genetik sekanslama analizlerini sürdürerek, bölgedeki endemik türlerle karşılaştırıyor.

1 Nisan'da Arjantin’in Ushuaia Limanı’ndan hareket eden Hollanda bandıralı lüks yolcu gemisinde yaşanan süreç, bir dizi trajik olayla gelişti. 11 Nisan'da 70 yaşındaki bir Hollandalı yolcu gemide hayatını kaybederken, 26 Nisan'da gemiden ayrılan bir Hollandalı kadın Johannesburg'da yaşamını yitirdi. 3 Mayıs'ta ise bir Alman kadın yolcunun ölümüyle toplam can kaybı 3’e yükseldi. Yeşil Burun Adaları'nın yanaşma izni vermemesi üzerine gemi Tenerife’ye yönlendirildi ve 10 Mayıs'ta tahliye edilen yolculardan bir Fransız ve bir ABD vatandaşının testleri de pozitif çıktı.

DSÖ, hantavirüsün doğasına ilişkin önemli bir hatırlatmada bulunarak, bu virüsün önceki salgınlardan edinilen tecrübelere göre insandan insana kolayca yayılmadığını vurguladı. Risk grubunun ağırlıklı olarak enfekte kişilerle çok yakın temas kuranlarla sınırlı olduğu ifade edildi. Karantina önlemleri öncesinde virüse maruz kalmış kişiler arasında yeni vakaların görülebileceği uyarısını yapan örgüt, şüpheli vakaların izolasyonu ve temaslı takibinin yayılma riskini sınırlayacağını öngörüyor.

DSÖ, etkilenen gemide bulunan veya bu kişilerle temas edenlerin, son maruziyetten itibaren 42 gün boyunca sağlık durumlarını takip etmelerini önerdi. İzlenmesi gereken belirtiler arasında ateş, yorgunluk, kas ağrısı, mide bulantısı ve kusma yer alıyor. Ani solunum güçlüğü gelişenlerin ise derhal maske takarak kendilerini izole etmesi ve sağlık yetkililerine haber vermesi istendi.

MV Hondius gemisinde yaşanan hantavirüs vakaları, küresel sağlık diplomasisi ve lojistik yönetim açısından birkaç önemli boyutu ortaya çıkarmaktadır:

Zoonotik Risklerin Takibi: Salgının Arjantin'deki kemirgen temasından kaynaklanması, doğa turizmi ve yaban hayatı gözlemciliğinin taşıdığı biyolojik riskleri tekrar gündeme getirdi. Bu durum, turizm rotalarının epidemiyolojik risk analizleriyle daha sıkı denetlenmesi gerektiğini gösteriyor.

Andes Virüsü Farklılığı: Hantavirüslerin çoğu insandan insana bulaşmazken, Güney Amerika'ya özgü "Andes" türünün sınırlı da olsa bu özelliğe sahip olması bilim dünyasında dikkatle izlenen bir istisnadır. DSÖ'nün "pandemi değil" vurgusu, bu türün bulaşma katsayısının (R0) hala çok düşük olmasına dayanmaktadır.

Lojistik ve Diplomatik Kriz: Yeşil Burun Adaları'nın gemiye izin vermemesi ve tahliyenin Tenerife'ye (İspanya) kaydırılması, deniz ticaretinde "istenmeyen gemi" statüsünün yarattığı insani ve hukuki zorlukları kanıtlıyor.

İzleme Süresinin Uzunluğu: 42 günlük izleme süresi, virüsün kuluçka süresinin uzunluğunu ve olası "geç vakalar" üzerindeki endişeyi yansıtıyor. Bu durum, virüsün tamamen temizlendiğinden emin olunması için gereken standart bir bilimsel prosedürdür.