Gıdada "mış gibi yapma" dönemi bitti: Ambalajlarda yeni standartlar yolda!
Tarım ve Orman Bakanlığı, gıda etiketleme yönetmeliğinde devrim niteliğinde bir revizyona gitti. Yeni düzenlemeyle birlikte "doğal", "taze" ve "günlük" gibi ifadelerin kullanımı sert kurallara bağlanırken; içinde meyve olmayan ancak paketinde meyve resmi bulunan ürünlere ağır yaptırımlar geliyor.
Bakanlığın hazırladığı yeni kılavuz, özellikle çocukları hedef alan aldatıcı tasarımların ve yanıltıcı görsellerin önüne geçmeyi hedefliyor. Gıda mühendisi Ece Birinci, bu adımın halk sağlığını koruma noktasında tarihi bir dönüm noktası olduğunu belirterek, "Etikette 'mış gibi yapma' sezonu artık kapandı" dedi.
Paket Başka, İçerik Başka Devri Kapanıyor
Birçok üretici, tüketiciyi etkilemek için ambalajlarda canlı renkler, iştah açıcı meyve figürleri ve figüranlar kullanıyor. Ancak Birinci’nin dikkat çektiği üzere, paketinde çilek resmi olan pek çok ürünün içinde çilek yerine kanserojen riski taşıyabilen aroma vericiler bulunuyor. Yeni düzenleme, paketteki görselin içerikle %100 uyumlu olmasını zorunlu kılıyor.
Gıdada "Çifte Standart" İfşa Edildi
Ece Birinci, ihracat yapan bazı firmaların uyguladığı çarpıcı bir ayrımcılığı da gündeme taşıdı. Türkiye’de satılan bir üründe binde 2 oranında aroma kullanılırken, aynı markanın Avrupa’ya gönderdiği üründe yüzde 9 oranında doğal içerik kullanıldığına dikkat çeken Birinci, bu durumu "gıdada ayrımcılık" olarak nitelendirdi.
"3. Kez Tağşiş Yapan Ticaretten Men Edilmeli"
Mevcut cezaların bazı kötü niyetli üreticiler için caydırıcı olmadığını vurgulayan Birinci, çarpıcı bir örnek paylaştı:
"Bir firma 46 farklı isimle 82 kere tağşiş listesine girdi. 'Parasını öder, başka isimle açarım' mantığı insan sağlığıyla oynamaktır. Üçüncü kez aynı suçu işleyenler ticaretten tamamen men edilmelidir."
Öne Çıkan Yeni Düzenlemeler ve Öneriler:
-
Çocuk Odaklı Tasarımlar: Çocuk gelişimini olumsuz etkileyebilecek veya çocukları zararlı gıdalara özendirecek figürlerin kullanımı kısıtlanıyor.
-
Biyometrik İçerik Kontrolü: "Doğal" veya "Taze" ibaresi bulunan ürünlerin bu iddiaları bilimsel olarak kanıtlaması gerekecek.
-
Etiket Okuma Dersi: Uzmanlar, bilinçli bir nesil için okullarda müfredata "Gıda Etiketi Okuma" dersinin eklenmesi gerektiğini savunuyor.
-
Genişletilmiş Takip: Fındık kremaları, eritme peynirler ve sahte pekmezler gibi ürün gruplarına da benzer içerik standartlarının getirilmesi bekleniyor.